گزارش وب‌سایت «EU Observer»؛

اروپا، ناتوان در موضع‌گیری مشخص برای غرب آسیا

اروپا نمی‌تواند منتظر بماند تا اوضاع غرب آسیا تثبیت شود و سپس موضع خود را مشخص کند.
تاریخ انتشار: جمعه ۲۰ شهريور ۱۴۰۵ - 11 September 2026

اروپا، ناتوان در موضع‌گیری مشخص برای غرب آسیا

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ یک سال پس از آنکه اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا در سخنرانی سالانه خود درباره وضعیت اتحادیه اروپا، تعلیق توافقنامه همکاری اتحادیه اروپا و اسرائیل را اعلام کرد، این قاره همچنان قادر به انجام تعهدات خود نیست.

قدرت‌های میانی با استقلال فزاینده‌ای عمل و نفوذ فزاینده‌ای بر امنیت منطقه‌ای اعمال می‌کنند

در همین حال، وضعیت میدانی بدتر شده است و شاهد ویرانی و جنایت در غزه، الحاق شتاب‌زده کرانه باختری، اعمال مجازات اعدام علیه فلسطینیان و درخواست‌های وحشتناک از سوی بن گویر، وزیر افراطی امنیت داخلی اسرائیل برای ارتکاب قتل عام در غزه و ایجاد اتاق‌های اعدام عمومی فلسطینیان هستیم.

همزمان، نظم منطقه‌ای در حال تغییر است. جنگ غیرقانونی ای که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و اسرائیل علیه ایران به راه انداخته‌اند، یکی دیگر از عوامل اصلی ایجاد بی‌ثباتی قابل توجه در منطقه و فراتر از آن است.

این (سیاست، طرح، توطئه یا ...) هرچند خسارات بزرگی به ایران وارد می‌کند، ولی باعث افزایش قیمت انرژی در جهان، ازجمله اروپا می‌شود، در حالی که سودهای هنگفتی برای شرکت‌های عظیم انرژی به همراه دارد و با دستورکار سوخت‌های فسیلی ترامپ سازگار است.

این وضعیت خاورمیانه را چندقطبی‌تر کرده است، به طوری که قدرت‌های میانی با استقلال فزاینده‌ای عمل و نفوذ فزاینده‌ای بر امنیت منطقه‌ای اعمال می‌کنند. نظم قبلی، مبتنی بر تضمین امنیتی مطلق آمریکا، جای خود را به چشم‌اندازی آشفته‌تر و مورد مناقشه‌تر می‌دهد. در همین حال، اروپا در حاشیه باقی مانده است و هنگام بروز بحران‌ها بیانیه صادر می‌کند، در حالی که دیگران مسیر رویدادهای بعدی را تعیین می‌کنند. این وضعیت نمی‌تواند ادامه یابد. اروپا به راهبرد نیاز دارد و ابهام، بهانه‌ای برای بی‌عملی اروپا نیست.

انتظار می‌رفت کمیسیون اروپا در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۶ راهبردی جامع برای خاورمیانه ارائه دهد. این مهلت پایان یافته است و کمیسیون با استناد به بی ثباتی منطقه، این تأخیر را توجیه کرد. با وجود این، بی ثباتی دقیقاً همان دلیلی است که اروپا با توجه به آن به راهبرد نیاز دارد. راهبرد پیش‌بینی اتفاقات بعدی نیست، بلکه بیان منافع، ارزش‌ها و خطوط قرمز اروپاست.

برای سوسیالیست‌ها و دموکرات‌ها، این اصول باید روشن باشند: حقوق بین‌الملل، حقوق بشر، صلح و امنیت، همراه با حق امنیت اسرائیلی‌ها و حق تعیین سرنوشت فلسطینیان. اما اروپا باید فراتر از اظهارات صرف عمل و پیامدهای واقعی را اعمال کند. اروپا به اقدامات ملموس نیاز دارد، نه فقط حرف.

نخست، اینکه اتحادیه اروپا باید فوراً تحریم تسلیحاتی جامعی علیه اسرائیل، تحریم‌های هدفمندی علیه وزیران افراطی اسرائیلی اعمال کند و با توجه به نقض آشکار مفاد حقوق بشر در توافقنامه همکاری اتحادیه اروپا و اسرائیل، آن را به طور کامل به حالت تعلیق درآورد.

دوم، اینکه اروپا باید به شدت از احیای غزه و تأسیس کشور فلسطینی، چه از نظر سیاسی و چه از نظر مالی، حمایت کند. اتحادیه اروپا باید سازوکار قوی و چند ساله برای بازسازی و احیای زودهنگام غزه ایجاد کند، در عین حال که همزمان تشکیلات خودگردان فلسطین را تقویت و از حکومت‌داری خوب و اصلاحات حمایت می‌کند.

سوم، اینکه اروپا نباید نقش سیاسی خود را رها کند. اتحادیه اروپا نباید در ترتیباتی شرکت کند که روند صلح را به روندی زیر سلطه گروه کوچکی از کشورها تبدیل می‌کند و در عین حال فلسطینیان را به حاشیه می‌راند. آنچه «شورای صلح» نامیده می‌شود نمی‌تواند جایگزین فرآیند سیاسی جامع، مشروع و دارای پشتوانه بین‌المللی شود.

سوسیالیست‌ها و دموکرات‌ها سال‌ها وقت خود را صرف حمایت از رویکرد منسجم‌تر اروپایی کرده اند

چهارم، اینکه اروپا باید از عدالت بین‌المللی دفاع کند. نمی‌توان با دادگاه کیفری بین‌المللی به عنوان نهادی رفتار کرد که فقط در صورت مصلحت سیاسی از اختیارات خود استفاده می‌کند. اگر دولت‌های اروپایی درباره نظم بین‌المللی مبتنی بر قانون جدی هستند، باید از دادگاه و مقام های آن محافظت کنند.

اتحادیه اروپا باید آماده باشد تا در صورت لزوم، تحریم‌های خود را فعال و از بازیگران اروپایی در برابر اقدامات فراسرزمینی که برای جلوگیری از عدالت بین‌المللی طراحی شده‌اند، محافظت کند.

اینها موضوعات نهادی انتزاعی نیستند، بلکه تعیین می‌کنند آیا اروپا بر نظم سیاسی نوظهور پیرامون خود تأثیر دارد یا خیر.

از واکنش به بحران‌ها تا شکل‌دهی به آینده

سوسیالیست‌ها و دموکرات‌ها سال‌ها وقت خود را صرف حمایت از رویکرد منسجم‌تر اروپایی کرده اند. ما به سراسر منطقه سفر کرده‌ایم، به حرف جامعه مدنی گوش داده‌ایم، با رهبران سیاسی تعامل داشته‌ایم و از پارلمان خواسته‌ایم تا از آتش‌بس پایدار، دسترسی بشردوستانه، پاسخگویی و راه‌حل واقعی دو کشوری حمایت کند.

گروه ویژه خاورمیانه سوسیالیست‌ها و دموکرات‌ها به تبدیل این تعامل به تلاش سیاسی پایدار، به جای صرفاً واکنشی به آخرین اخبار، کمک کرد. اعتبار اتحادیه اروپا به دلیل استانداردهای دوگانه به شدت آسیب دیده و بازسازی آن نیازمند تصمیمات جسورانه‌ است.

روزهای آینده گروه سوسیالیست‌ها و دموکرات‌ها، سیاست‌گذاران، شرکای منطقه‌ای، دانشگاهیان و نمایندگان جامعه مدنی را در پارلمان اروپا گرد هم خواهند آورد تا درباره خطوط کلی این راهبرد مترقی بحث کنند. پیام باید واضح باشد: اروپا نمی‌تواند منتظر بماند تا اوضاع خاورمیانه تثبیت شود و سپس موضع خود را تعیین کند. اگر می‌خواهیم نقش فعالی داشته باشیم، باید به طور مؤثر مشارکت کنیم.

ارسال نظر
captcha
پربیننده ترین اخبار
یادداشت اختصاصی بشیر اسماعیلی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی؛ / ۱ روز پیش